Kontrol listesi (check-list) ve fine-kinney risk değerlendirme yöntemleri kullanılarak bir eğitim kurumu risk analizi uygulaması ve karşılaştırılması

Abstract

İş sağlığı ve Güvenliği (İSG) kavramları, çalışma hayatının her alanında bizi meslek hastalıkları, kaza veya tehlikelerden korumaya yönelik tedbirleri almaya iten önlemlerin kümeleridir. Bu önlemlerin en başında risk analizleri gelmektedir. Risk analizi yapılırken metodun doğru seçilmesi ve uygulanması önemlidir. Bu çalışma, Kontrol Listesi (Nitel) ve Fine-Kinney (Nicel) olan iki risk analiz yönteminin, güncel mevzuatlar çerçevesinde, bir devlet üniversitesinin merkez kampüsünde bulunan akademik bir biriminde uygulanmasını ve sonuçların karşılaştırılmasını, iki yöntem arasındaki temel fark ve benzerlikler hakkında bilgi verilmesini, hangi metodun daha verimli olduğunu konu almaktadır. Çalışmanın saha ayağı olan risk analizi uygulamasında, risk değerlendirilmesi yapılacak alanlar detaylı bir şekilde incelenmiştir. Çalışanlar ile görüşülmüş ve fikir alışverişi yapılmıştır. Önceden yaşanan iş kazaları veya meslek hastalıkları konusunda bilgiler alınmış, alınan önlemler tekrardan gözden geçirilmiştir. Toplanan bu veriler ışığında, Risk Değerlendirme Yönetmeliği, 6331 sayılı İSG kanunu ve bu kanuna bağlı diğer yönetmelik, tebliğ vb. kaynaklardan da yararlanılıp, iki farklı risk analizi metodu uygulanarak risk değerlendirmeleri yapılmıştır. Fine-Kinney metodu ile yapılan risk analizinde, çalışma alanında 9 farklı bölümde 99 adet risk tespit edilmiş olup, bunlardan 6 tanesinin "Tolerans Gösterilemez Risk", 7 tanesinin ise "Esaslı Risk" olduğu tespit edilmiştir. Düzenleyici önleyici faaliyet (DÖF) sonrasında ise bu risklerin ortadan kaldırılabileceği ortaya konmuştur. Ayrıca kontrol listesi metoduna göre yapılan risk değerlendirmesinde ise yine 7 bölüm için 101 adet soru sorulmuş olup, bunlardan 77 tanesi "Hayır" olarak cevaplandırılmıştır. 94 tehlike için DÖF belirlenmiş ve alınacak tedbirlerle bu risklerin azaltılabileceği görülmüştür. Fine-Kinney metodu kullanılarak yapılan risk analizi uygulaması sonucunda, tedbir alınmasının gerekli olduğu risk değerlerinin, DÖF sonucunda olası ve önemsiz risklere dönüştüğü gözlemlenmiştir. Aynı şekilde Kontrol Listesi metodu için, standart ve genel kontrol soruları ile saha alanında bulunan mevcut risklere yönelik olarak sorular hazırlanmış olup, aynı şekilde DÖF uygulanmış, risklerin önlenebileceği görülmüştür.

The concepts of occupational health and safety (OHS) are sets of measures that drive us to take measures to protect us from occupational diseases, accidents or hazards in all areas of the working life. Risk analysis comes first among these measures. It is crucial to select and apply the method correctly when performing risk analysis. This study covers the application of two risk analysis methods, which are checklist (qualitative) and Fine-Kinney (quantitative), in the context of current legislation, in an academic unit of a state university located on the central campus. Besides the study focuses on the comparison of the results in point of the significant differences and similarities between the two methods, providing information about which method is more efficient. In the application of risk analysis, which is the field research step, the fields to be assessed for the risk have been examined in detail. Employees were interviewed and exchanged opinions with them. Information on previous occupational accidents or occupational diseases has been taken and the measures taken have been reconsidered. In light of collected data, the Risk Assessment Regulation, the OHS law No. 6331 and other regulations, statements, etc., which are governing this law risk assessments have been taken into account by utilizing resources and applying two different risk analysis methods. In the risk analysis conducted by the Fine-Kinney method, 99 risks were identified in 9 different departments in the working area, 6 of them were identified as "Untolarable Risk" and 7 were "Fundamental Risk". It has been revealed that these risks can be eliminated after the regulatory and preventive action (RPA). In addition, 101 questions were asked for 7 sections in the risk assessment carried out according to the checklist method, 77 of which were answered as "No". RPA have been determined for 94 hazards and it has been observed that these risks can be reduced with the measures to be taken. As a result of the risk analysis performed using the Fine-Kinney method, it has been observed that the risk values for which precautions are to be taken turn into possible and insignificant risks as a result of RPA. Likewise, for the Checklist method, standard and general control questions and questions regarding the existing risks in the field were prepared, RPA was applied in the same way and it was seen that the risks could be prevented.