Bir üçüncü dalga bilişsel davranışçı terapi yöntemi olarak bilişsel davranışçı sistem analizi psikoterapisinin (cbasp) çeşitli psikopatolojilerde kullanımı ve etkileri

Abstract

Bilişsel Davranışçı Sistem Analizi Psikoterapisi (CBASP), kronik depresyon tedavisi için geliştirilmiş ve yapılan kontrollü çalışmalarla etkili olduğu gösterilmiş bir bilişsel davranışçı psikoterapidir. CBASP, kronik depresyonu olan bireyin düşünce yapısının Piaget’in bilişsel gelişim aşamalarından işlem öncesi dönem düşünme biçimine takıldığını öne sürmektedir. Kronik depresyondaki bireyler ile işlem öncesi dönemdeki çocuklar arasında düşünce yapısı bakımından bazı benzerlikler olduğunu savunmaktadır. Tedavide hedefi, işlem öncesi düşünce biçimini daha ileri bilişsel aşamalara yükseltmek; bireylerin başa çıkma kalıplarını, kişiler arası ilişkilerdeki becerilerini geliştirmeleri ve davranışlarının sonuçlarını anlamalarına yardımcı olacak şekilde etkili iletişim kurmalarını sağlayabilmektir. Kuram, özel olarak kronik depresyona dönük geliştirildiği için en çok çalışma bu alandadır fakat CBASP’nin genel ilkelerinin model üzerinde bazı değişiklikler yapılarak kronik depresyon dışında başka psikolojik rahatsızlıklara da uygulanabileceği konusunda görüşler bulunmaktadır. CBASP’nin temel teknikleri olan durum ve kişiler arası ayrım analizi teknikleri, kronik depresyonun yanı sıra bipolar depresyon, çocukluk çağı depresyonu, kişilik bozuklukları, evlilik çatışması gibi başka psikolojik sorunların tedavisine de uyarlanabilmektedir. Bu makalenin amacı, CBASP’nin kronik depresyon ve depresyon dışı diğer psikopatolojiler üzerine etkisine ilişkin araştırmaları gözden geçirmektir.