Annelerin özel gereksinimli çocuklarının okul öncesi eğitim kurumlarına yerleştirilmelerine ilişkin görüşleri

Abstract

Bu çalışma, annelerin özel gereksinimli çocuklarının okul öncesi eğitime katılımı ve devam etme durumları hakkındaki görüşlerinin irdelendiği, verilerin görüşme yoluyla toplandığı nitel bir araştırmadır. Özel gereksinimli çocuklar, tipik gelişen tüm çocuklarla eşit eğitim fırsatlarına sahiptir. Bu haklardan biri de okul öncesi eğitim hakkıdır. Bu kapsamda, okul öncesi eğitime yerleştirilme kararı verilen, 36-72 aylar arasındaki özel gereksinimi olan 10 çocuğun anneleriyle yarı yapılandırılmış görüşme soruları doğrultusunda bireysel görüşmeler yapılmış, veriler bir araya getirilmiştir. Toplanan veriler nitel veri analizlerinden içerik analizi yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Analizler sonucunda yedi tema ve 22 alt tema elde edilmiştir. Araştırmanın bulguları okul öncesi eğitim, okul öncesi eğitime yerleştirilme ve devam süreçleri, okul öncesi eğitime kayıt süreci, okul öncesi eğitimden beklentiler, okul öncesi eğitime göndermeme nedenleri, okul öncesi eğitime devam edilmediğinde yapılanlar ve annelerin konuyla ilgili ek görüşleri temaları altında betimlenmiştir. Bu temalar annelerin, çocuklarının okul öncesi eğitime erişimlerinde bir dizi güçlükle karşılaştıklarını göstermektedir. Temalar annelerin, özel gereksinimli çocuklarının okul öncesi eğitime yerleştirilme, kayıt, okul öncesi eğitime devam etme, okul öncesi eğitime devam edilmediğinde nelerin yapıldığı ile ilgili deneyimlerini de açığa çıkarmıştır. Araştırmanın bulguları, annelerin özel gereksinimli çocuklarının okul öncesi eğitime yerleştirilme sürecinde yaşadıkları deneyimleri ortaya koymakla birlikte konuyla ilgili yasal düzenlemeler, sosyal katılım ve çocuklarının eğitim hayatı bakımından bir dizi öneriyi de içermektedir. Anahtar Kelimeler: Kaynaştırma Uygulamaları, Özel Gereksinimli Çocuklar, Okul Öncesi Eğitim, Anne görüşleri, Okul Öncesi Eğitim Tedbir Kararı