Hibrit savaşta infodemik sosyal medyanın meydan okuması: Libya iç savaşı örneği

Abstract

İstihbarat geçmişten günümüze devletlerin en önemli araçlarından ve kurumlarından biri olmuştur. İstihbarat disiplini birden fazla tekniğin kullanılarak elde edilen bilginin, ilgili makamlarca o konuyla alakalı politika ve eylem planı oluşturulmasının ilk adımıdır. Büyük savaşların, insan gücünün, kitlesel silahların yapabileceği etki, elde edilecek olan bir istihbarat ile diğer yöntemlere nazaran çok daha maliyetsiz, yıkımsız ve kayıpsız çok daha küçük bir bilgi ile yapılabilir. İstihbarat teşkilatları günümüzde dijital mecraların ve teknolojik imkânların gelişmesi, sosyal medya kullanımının yayılmasıyla birlikte yeni bir faaliyet alanı bulmuştur. Bu faaliyet alanı da başta sosyal medya olmak üzere farklı aparatların kullanımına yol açmıştır. Bir ülke hakkında, seçilen bir konu üzerine istihbarat çalışması yapılırken, sosyal medya kullanıcıları üzerinden okumalar yapmak, o konuyla alakalı toplumun vereceği genel tepkileri saptamak mümkündür. Akabinde o konuya dair nasıl yönlendirme yapılacağı ve hatta toplumun hassas noktaları üzerine gidilerek nasıl provoke edileceği konusunda ciddi bilgiler edinilebilir. Ülkemizde ve dünyada yaşanan birçok olayda, sosyal medyanın olayları yönlendirme veya provoke etme gücüne eriştiğini görülmektedir. Bu bağlamdan yola çıkılarak sosyal medyanın toplumların yönlendirilmesi ve eğilimlere erişim bağlamında başat bir istihbarat yöntemi olduğu, elde edilen veriler ve cereyan eden hadiseler ışığında ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çalışma kapsamında bu konu Libya İç Savaşı özelinde derinlemesine anlatılacaktır. Anahtar Kelimeler: İstihbarat, Sosyal Medya, Dijital İstihbarat, Libya, Trablus, Bingazi, 17 Şubat, Kaddafi, Halife Hafter.

Intelligence has been one of the most crucial means and institutions of states from past to present. Intelligence discipline is the first step of the information obtained by using many disparate approach, and the creation of a relevant policy and action plan by the relevant authorities. The effect of great wars, manpower and mass weapons can be non-destructive and profitable with the intelligence to be obtained compared to other approaches. Nowadays, intelligence services have gained a new area of activity with progressing digital medias and technological opportunities rapidly and using of social media widely. This field of activity has led to the use of disparate apparatus, social media in particular. While doing intelligence dredge for a specific subject about any country, invastigating on social media users make possible to determine of general reactions of the society about the subject. Furthermore, inspecting of the social media may lead to obtain genuine informations about how to guide and provoke the society by determining the sore points. It is seen that social media has the capability to guidance or provoke events in many incidents both our country and the world. Based on this, the present study is tried to reveal that social media is an assertive intelligence approach in the context of which guidance to societies and access tendencies in the light of the obtained data and the events that take place. Within the scope of this study, this issue will be discussed in the case of Libyan Civil War deeply. Keywords: Intelligence, Social Media, Digital Intelligence, Libya, Tripoli, Benghazi, 17 Feb, Gaddafi, Khalifa Haftar.