Mimarların tasarım sürecinde kullanıcı profilioluşturma yöntemleri ve empatik yaklaşımlarıüzerine bir araştırma

Abstract

Bu tezin amacı, mimarların tasarım sürecinde kullandıkları kullanıcı profili oluşturma yöntemlerini ortaya koymak ve kullanıcıya karşı sergiledikleri empatik yaklaşımlarını değerlendirmektir. Psikoloji, eğitim, sanat ve sağlık alanında çokça kullanılan empatinin mimarlık disiplininde de kullanılması asıl amaçtır. Disiplinler arası bir konu olan empatiyi mimarlık alanında da görmek ve bunu bilimsel bir tabanda tartışıp, uzman bilgi ve deneyimin kontrolünü kaybetmeden, yeni yöntem ve yaklaşımlar önermek gerekmektedir. Tasarım aşamasında mimar ve kullanıcı iletişimi, uzman konumunda yer alan mimarın sorumluluğundadır. Mimarlık meslek icrasında teknik detaylarla birlikte insan psikolojisine hizmet etme düşüncesi her zaman dikkate alınmalıdır. Kullanıcı kullanım aşamasında deneyimlediği birçok şeyi mimara aktarma konusunda başarısız olabilmektedir. Bu nedenle uzman konumunda yer alan mimardan kullanıcının ihtiyaç, imkân ve isteklerini geliştirilen yeni empatik yaklaşımlarla ortaya çıkarması beklenmektedir. Araştırma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; problemin durumu, araştırmanın amacı, önemi, kapsamı, varsayımları, sınırlılıkları ve yöntemi yer almaktadır. İkinci bölümde; tasarım süreçleri, kullanıcı katılımı, tasarım modelleri, 3İ kuralı, iletişim kavramı, iletişim türleri, mimar-kullanıcı ilişkisi ve iletişimi, mekân-kullanıcı-mimar iletişim döngüsüne değinilmiştir.Üçüncü bölümde; empati kavramı, empatinin mimarlık alanındaki önemi ve yeri, empati ve kullanıcı memnuniyeti, mimarlık mesleğinde empati incelenmiştir. Dördüncü bölümde; araştırmanın deseni, araştırmanın evreni ve verilerin toplanmasına yer verilmiştir. Beşinci bölümde; Gaziantep ilinden seçilen 5 mimarın projelerinde kullandıkları kullanıcı profili oluşturma yöntemleri ve kullanıcıya karşı sergiledikleri empatik yaklaşımları, tasarım hikâyeleri oluşturularak ortaya konulmuştur. Altıncı bölümde; sonuç ve öneriler kısmına yer verilmiştir. Yedinci bölümde ise; kaynakça bölümüne yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kullanıcı, Mimar, İhtiyaçlar, İmkânlar, İstekler, Empati