Çok kültürlü ortamda kültürel zekânın kültürlerarası duyarlılık üzerine etkisi: Portekiz örneği

Abstract

Bireyler yabancı oldukları toplumlar içerisinde bulunduklarında veya farklı toplumlardan bireyler ile etkileşim halinde olduklarında farklı davranış biçimleri gösterebilirler. Bu bağlamda, iletişim sorunlarının önüne geçilebilmesi için farklı kültürleri tanıma ve o kültürün normlarına saygı duyma konusunda bir farkındalık oluşturulması gerekmektedir ki, bu farkındalık literatürde kültürler arası duyarlılık kavramı ile ifade edilmektedir. Kültürel etkileşimin gelişmesinde etkili olan kültürler arası duyarlılığın kişilerin belli yetkinliklerine bağlı olduğu bilinmektedir. Bu yetkinliklerden birisinin de kültürel zekâ olduğu değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, tez çalışmasının amacı kültürel zekânın kültürler arası duyarlılık üzerindeki etkisinin araştırılması olarak belirlenmiştir. Araştırma kapsamında kültürel zekâ ve kültürler arası duyarlılık ölçekleri kullanılarak oluşturan anket Bahar 2019 döneminde Portekiz'de lisans veya lisansüstü eğitimine devam etmekte olan 182'si Erasmus deneyimine sahip, 217'si ise Erasmus tecrübesi yaşamamış olan toplam 399 öğrenciye uygulanmıştır. Toplanan veriler IBM SPSS Statistics 22 Programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda kültürel zekanın kültürler arası duyarlılık üzerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kültürel zekanın alt boyutlarının kültürler arası duyarlılık üzerindeki etkisi analiz edilmiş olup, kültürel zekanın yalnızca biliş alt boyutunun anlamlı etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İlave olarak, araştırmaya katılan öğrencilerin kültürler arası duyarlılığım kabul etme ve uyum alt boyutlarının, kültürel zekanın ise biliş ve motivasyon alt boyutlarının Erasmus yapma durumuna göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarının, öğrencilerin kültürler arası duyarlılık seviyelerinin artırılması yönelik uygulamalar konusunda gerek öğrenciler gerek üniversite yönetimleri ve gerekse aileler için faydalı bilgiler sunacağı değerlendirilmektedir. Anahtar Kelimeler: Kültürel Zekâ, Kültürlerarası Duyarlılık, ERASMUS