Okul öncesi öğretmenlerinin sergilediği duygusal emek davranışları ile mesleğe yabancılaşma düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin sergilediği duygusal emek davranışı alt boyutlarının, işe yabancılaşma davranışı alt boyutları üzerindeki etkisinin incelenmesidir. İlişkisel tarama modelinde betimsel bir çalışma olan bu araştırmanın çalışma grubunu, Türkiye'deki Resmi Bağımsız Anaokulları'nda, Resmi İlkokula Bağlı Anasınıfları'nda, Özel Okul Öncesi Eğitim Kurumları'nda çalışan 317 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışmanın nicel boyutuna ilişkin veriler; katılımcılara elektronik olarak Google Forms platformu aracılığıyla ve matbu olarak ulaştırılan "Demografik Bilgi Formu", "Duygusal Emek Ölçeği" ve "İşe Yabancılaşması Ölçeği"nden elde edilmiştir. Verilerin analizi SPSS 21 ve AMOS paket programları kullanılarak yapılmıştır. Demografik verilerden ve ölçeklerin alt boyutlarından elde edilen toplam puanlar, Yapısal Eşitlik Modeli, Bağımsız Örneklem T testi, Tek Yönlü Varyans Analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Uygulanan analiz sonucunda, araştırmaya katılan okul öncesi öğretmenlerinin derinden rol yapma davranışlarının; güçsüzlüğü, anlamsızlığı, yalıtılmışlığı ve işe yabancılaşmayı pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği; samimi davranışlarının ise güçsüzlüğü, anlamsızlığı, yalıtılmışlığı ve işe yabancılaşmayı negatif yönde anlamlı olarak etkilediği tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin yüzeysel rol yapma davranışları ile güçsüzlük, anlamsızlık, yalıtılmışlık ve işe yabancılaşma arasında ilişki olmadığı görülmüştür. Okul öncesi öğretmenlerinin sergiledikleri yüzeysel davranış düzeyi; yaş ve okul türü değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermiştir. 41 yaş ve üstünde olan okul öncesi öğretmenleri ile Özel Okul Öncesi Eğitim Kurumları'nda görev yapan öğretmenlerin daha fazla yüzeysel davranış sergiledikleri sonucuna varılmıştır. Bu sonuçlara ek olarak mesleki deneyimleri 16 yıl ve üstü olan öğretmenler ile Resmi İlkokul Anasınıfı'nda çalışan okul öncesi öğretmenlerinin daha yüksek düzeyde anlamsızlık yaşadıkları tespit edilmiştir.The aim of this study is to investigate the effect of the sub-dimensions of the emotional labor behavior displayed by pre-school teachers on the sub-dimensions of work alienation. This is descriptive study using the relational screening model, and the study sample comprises of 317 pre-school teachers working at independent public kindergartens, kindergartens that are part of a public elementary school, and private preschool educational institutions in Turkey. Data on the quantitative dimension of the study were obtained via the "Demographic Information Form", "Emotional Labor Scale", and "Work Alienation Scale", delivered to participants in paper form and also electronically via the Google Forms platform. Data analysis was done using the SPSS 21 and AMOS package programs. Totals obtained from demographic data and sub-sets of the scales were analyzed using structural equation modeling, independent samples T-test, and one-way analysis of variance. The analysis showed that the deep acting behavior of the pre-school teachers who participated in the study positively and significantly affected weakness, meaninglessness, isolation, and work alienation, while sincere behaviors significantly negatively and significantly affected weakness, meaninglessness, isolation, and work alienation. It was seen that there is no correlation between the superficial acting behaviors of the teachers who participated in the study and weakness, meaninglessness, isolation, and work alienation. The level of superficial acting by preschool teachers differed significantly by the variables of age and school type. It was concluded that the pre-school teachers at or above the age of 41 and the teachers working at private pre-school education institutions displayed superficial behaviors to a greater extent. In addition to these results, it was determined that teachers with a work experience of 16 years or more and pre-school teachers working at kindergartens that are part of a public elementary school have feelings of meaninglessness at a higher level.