İş Doyumunun Sanal Kaytarma Davranışı Üzerindeki Etkisi: Gaziantep İlinde Özel Sektörde Çalışanlar Üzerinde Bir Araştırma

Abstract

Amaç – Teknolojide yaşanan gelişmelerle birlikte internet günlük hayatın önemli bir parçası durumunagelmiştir. Ancak internetin yaygınlaşması ve işletmelerde de yoğun şekilde kullanılmaya başlanmasıneticesinde çalışan bireylerin iş yerinde sanal kaytarma davranışında bulunmaya başladıklarıgörülmüştür. Çalışanları sanal kaytarma davranışı sergilemeye yönlendiren pek çok faktörbulunmaktadır. Bu çalışma çerçevesinde iş doyumunun sanal kaytarma davranışı üzerinde etkisi olupolmadığının araştırılması amaçlanmıştır.Yöntem – Araştırma kapsamında bir anket formu oluşturularak, 21 Nisan 2019 ile 17 Temmuz 2019tarihleri arasında Gaziantep ilinde özel sektörde çalışan 413 kişi üzerinde anket uygulamasıgerçekleştirilmiştir. Çalışanların iş doyumlarını ölçmek üzere Brayfield ve Rothe (1951) tarafındangeliştirilen, Yoon ve Thye (2002) tarafından kısaltılan, Kuşluvan ve Kuşluvan (2005) tarafından Türkçediline uyarlanan 5 maddelik iş doyumu ölçeği kullanılmıştır. Çalışanların siber aylaklık davranışlarınıölçmek üzere ise Blanchard ve Henle (2008) tarafından geliştirilen, Kalaycı (2010) tarafından Türkçediline uyarlanan, 23 madde ve 4 boyuttan meydana gelen Sanal Kaytarma Davranışı Ölçeğikullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS-22 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Bu doğrultuda, faktöranalizi, güvenilirlik analizi, regresyon analizi, Bağımsız Örneklem T Testi ve ANOVA Testikullanılmıştır.Bulgular – Sanal kaytarma davranışı ölçeği üzerinde gerçekleştirilen faktör analizi neticesinde; aramayapma, bireysel işler, sosyalleşme ve haber takibi şeklinde isimlendirilen 4 faktör tespit edilmiştir.Çalışmanın ana amacı doğrultusunda gerçekleştirilen hipotez testleri neticesinde; iş doyumunun sanalkaytarma davranışı faktörleri üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı tespit edilmiştir. Bununlabirlikte, sanal kaytarma davranışı faktörleri ve iş doyumuna verilmiş olan yanıtların, katılımcılarınçeşitli demografik özelliklerine göre farklılaşmakta olduğu bulgusu elde edilmiştir.Tartışma – İş doyumunun sanal kaytarma davranışı üzerinde anlamlı etkisi olmadığına ilişkinbulgunun, literatürdeki önceki çalışmaların bulgularıyla genel olarak paralellik göstermediğisaptanmıştır. İş doyumunun sanal kaytarma davranışı faktörleri üzerinde anlamlı etkiye sahipolmamasının nedeni ise, internet kullanımının gündelik yaşamda ve iş yaşamında artık normal birdavranış şeklinde algılanıyor olması biçiminde değerlendirilmiştir.

Purpose – Internet has become an important part of daily life with the advances in technology. However, it was seen that employees started to display cyberloafing behaviour in workplace, as the result of using Internet’s becoming widespread and beginning to be used intensively in companies. There are lots of factors directing employees to display cyberloafing behaviour, and within the scope of this study, it was aimed to research whether or not there is effect of job satisfaction on cyberloafing behaviour. Design/methodology/approach – In this regard, a survey questionnaire was prepared, and conducted on 413 employees working at private sector in Gaziantep between 21st of April, 2019 and 17th of July, 2019. In order to measure job satisfaction of emloyees, job satisfaction scale with 5 items developed by Brayfield and Rothe (1951), shortened by Yoon and Thye (2002), and adapted into Turkish by Kuşluvan and Kuşluvan (2005) was used. Moreover, in order to measure cyberloafing behaviours of employees, cyberloafing behaviour scale with 23 items and 4 dimensions developed by Blanchard and Henle (2008), and adapted into Turkish by kalaycı (2010) was used. Gathered data was analysed via SPSS-22 program.