Toplam kalite yönetimi uygulamalarının inovasyon ve firma performansı üzerindeki etkisinde çevresel dinamizmin düzenleyici rolü

Abstract

Küreselleşmenin artması sonucu dünya ticari anlamda küçük bir köy haline gelmiştir. Bu durum işletmelerin faaliyet gösterdiği pazardaki çevresel dinamizmde artış meydana getirmiştir. Günümüzün zor rekabet koşulları altında işletmeler ayakta kalma mücadelesi vermektedir. Bu bakımdan toplam kalite yönetimi ve inovasyon işletmelerin önemle üzerinde durmaları gereken konular olmaktadır. Bu çalışmanın sorunsalı, imalat sanayisinde faaliyet gösteren firmaların toplam kalite yönetimi uygulamalarının inovasyon ve firma performansı üzerindeki etkisini araştırmaktır. Ayrıca yapılan analizlerde toplam kalite yönetimi uygulamalarının firma performansı üzerindeki etkisinde inovasyon performansının aracılık rolü incelenmiştir. Kalite yönetim uygulamaları ile inovasyon ve firma performansı arasındaki ilişkide çevresel dinamizmin düzenleyici rolü test edilmiştir. Bu amaçla, öncelikle Gaziantep, Kahramanmaraş ve Şanlıurfa illerinde imalat sanayinde faaliyet gösteren 170 firmadan anket yöntemi ile elde edilen veriler ile pilot çalışma gerçekleştirilmiştir. Ardından İstanbul Sanayi Odası’nın 2015 yılında ilan etmiş olduğu Türkiye’nin ilk 1000 sanayi firması, araştırmanın evreni olarak belirlenmiş ve anket tekniği ile 203 firmadan elde edilen veriler SPSS ve AMOS paket programları ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler neticesinde firmaların toplam kalite yönetimi uygulamalarının, inovasyon ve firma performansını pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği görülmüştür. İnovasyon performansının firma performansını pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği tespit edilmiş. Toplam kalite yönetimi uygulamalarının firma performansı üzerindeki etkisinde inovasyon performansının aracılık rolü bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kalite yönetim uygulamalarının inovasyon performansı üzerindeki etkisinde çevresel dinamizmin düzenleyici rolü bulunduğu bulgusu da elde edilmiştir. Ayrıca firmaların inovasyon, finansal, kalite ve müşteri performanslarının Ar-Ge ve teknoloji yatırım oranları ile geliştirdikleri yeni ürün sayısına göre anlamlı farklılık gösterdiği bulgularına ulaşılmıştır.