Madencilik sektörünün gelişmesinde düzenlemeler, teşvikler ve vergilendirmenin etkinliği: Türkiye ve seçilmiş ülkeler için bir panel veri analizi

Abstract

Madencilik sektörü, ekonomik kalkınmanın, sanayi üretiminin ve bölgesel gelişmenin temel yapı taşlarından biri olarak büyük bir öneme sahiptir. Bu doktora tezinde, Türkiye ve seçilmiş ülkelerde madencilik sektörünün gelişmesini etkileyen düzenleme, teşvik ve vergilendirme politikalarının etkinliği analiz edilmiştir. Tezde ele alınan ilk model, sektörel düzenlemelerin ve sektöre yönelik teşviklerin etkisini incelemek için geliştirilen bir panel veri analizidir. Türkiye ve seçilmiş OECD ülkelerine ait 2000-2023 dönemine ait veriler kullanılarak, düzenlemelerin ve teşvik politikalarının sektörel büyüme üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Bulgular, etkin düzenlemelerin ve teşviklerin, madencilik sektörünün büyümesine ve sürdürülebilir kalkınmaya olan katkısını artırdığını göstermektedir. İkinci model ise, madencilik sektörü için uygulanan vergilendirme politikalarının sektörel büyüme ve rekabet gücü üzerindeki etkisini incelemektedir. Model sonuçlarına göre, adil ve şeffaf bir vergi sistemi, sektörde yatırımcı güvenini artırarak madencilik faaliyetlerinin daha sürdürülebilir bir yapıya kavuşmasına imkân vermektedir. Tezde ayrıca, Türkiye'nin zengin maden rezervlerinin sürdürülebilir bir şekilde değerlendirilmesi için ulusal madencilik politikalarının geliştirilmesine yönelik öneriler sunulmuştur. Türkiye'nin madencilik sektöründeki potansiyelini tam anlamıyla değerlendirebilmesi için etkin düzenlemelerin, teşviklerin ve çevresel sürdürülebilirlik hedeflerini dikkate alan bir vergi politikasının uygulanması gerektiği vurgulanmıştır.

The mining sector is a cornerstone of economic development, industrial production, and regional growth, holding critical importance globally. This doctoral dissertation analyzes the effectiveness of regulatory, incentive, and taxation policies in the development of the mining sector in Turkey and selected countries. The study aims to evaluate the contribution of sectoral regulations to economic growth and competitiveness. The first model in this study examines the impact of sectoral regulations through a panel data analysis. Using data from Turkey and selected OECD countries for the period 2000-2023, the analysis evaluates the effects of regulations and incentive policies on sectoral growth. The findings indicate that effective regulations and incentives enhance the mining sector's growth and its contribution to sustainable development. The second model investigates the impact of taxation policies on sectoral growth and competitiveness. According to the results, a fair and transparent tax system fosters investor confidence, enabling mining activities to adopt a more sustainable framework. The dissertation also provides recommendations for developing national mining policies aimed at sustainably utilizing Turkey's rich mineral resources. It emphasizes that to fully realize its potential in the mining sector, Turkey must implement effective regulations, incentives, and tax policies aligned with environmental sustainability objectives.