Koronavirüs pandemisinde üniversite öğrencilerinde önceliklerin değişimi: Travma sonrası büyüme bağlamında fenomenolojik bir araştırma

Abstract

Savaş, doğal afet, hastalık ve salgın süreçlerinin travmatik etkisinin bireyler üzerinde yalnızca olumsuz etkilerinin olmadığı, süreç ve sonrası deneyimlerin insanların yaşantılarında önemli değişimlere yol açtığı bilinmektedir. Bu araştırmanın amacı travma sonrası büyüme bağlamında, koronavirüs pandemisi sürecinde üniversite öğrencilerinin değişen önceliklerini incelemektir. Veri analiz süreci fenomenolojik yaklaşım kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Isparta ve Gaziantep’te bulunan üniversitelerde öğrenim gören 64 öğrenci araştırmaya katılmıştır. Öğrencilere, pandemi sürecinin yaşam önceliklerinde ne gibi bir değişime yol açtığını sorgulayan tek bir soru yöneltilmiştir. Soru çevrimiçi ortamda yazılı olarak gönderilmiş, ayrıntılı ve samimi bir biçimde duygu ve düşüncelerini yine yazılı olarak aktarmaları istenmiştir. Kendilerini özgür bir şekilde ifade etmelerini etkileyebileceği düşüncesi ile hiçbir demografik bilgi istenmemiştir. Veriler, 2021 yılı Nisan- Mayıs aylarında toplanmıştır. Analiz aşamasında öncelikle öğrencilerin vermiş oldukları metinler incelenmiş, yaşadıkları deneyimle ve önceliklerindeki değişimlerle ilgili görüşleri listelenmiştir. Ortak ifadeler sıralanmış, öğrencilerin önemle bahsettikleri konular içerisinden anlam birimleri oluşturulmuş ve ardından temalar belirlenmiştir. Çalışmanın temaları; aile ve sosyalleşme, sağlık, kendilik ve tüketim alışkanlıklarıdır. Araştırma kapsamında elde edilen sonuçlar üniversite öğrencilerinin pandemi sürecinde kendilerini ve yaşamlarını anlama ve anlamlandırmada önemli değişimler yaşadıklarını göstermiştir. Öncelikleri arasında yer alan unsurların önem sıralamalarının değiştiği ve kendilerine yeni öncelikler edindikleri gözlenmektedir. Bu değişim ve gelişimlerin ilgili yazında yer alan travma sonrası büyüme boyutları ile ilişkili olduğu görülmektedir. İlgili yazınla da paralel olarak bulgularımıza göre pandeminin, diğerleriyle daha yakın ilişkiler kurma, sosyalleşmede artış, kendilik algısında gelişim ve önceliklerin genel olarak değişimi gibi etkileri ile travma sonrası büyümeyi beraberinde getirdiğini söylemek mümkündür.