Kredi hacminin makroekonomik göstergeler üzerindeki etkisi

Abstract

Büyüyen ve gelişen ekonomik sistem içerisinde özellikle fon arz edenlerle fon talep edenlerin bir araya geldiği finansal piyasalar bilgi sistemlerinin de gelişmesiyle birlikte sadece kurumların değil bireylerinde kolaylıkla erişim sağlayabildiği piyasalar olmuşlardır. Bu piyasanın en önemli aktörlerinden olan bankalar ise özellikle gelişmekte olan ülkelerde ekonominin temel göstergelerine doğrudan veya dolaylı etkilerde bulunmaktadırlar. Fon açığı olanlarla fon fazlası olanları buluşturan örgütlenmiş kuruluşlar olan bankaların sağlıklı bir şekilde işleyişinin ülkelerin gayri safi yurt içi hâsıla (GSYİH), enflasyon ve para arzı gibi makro değişkenleri üzerinde etkileri bulunmaktadır. Bu çalışmada ihtiyaç kredileri özelinde Türkiye'de bulunan üç kamu bankasının 2006-2018 yılları dönemi için ihtiyaç kredileri hacimlerinin aynı yıllarda ülkemizdeki büyüme, enflasyon ve para arzı üzerindeki kısa ve uzun dönem etkileri ARDL sınır testi yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkinin yönü de Toda-Yamamoto nedensellik testi ile incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre Türkiye'de kısa dönemde ekonomik büyüme ile kredi hacmi arasında, uzun dönemde de enflasyon ile kredi hacmi arasında istatiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki bulunmuştur. Toda-Yamamoto nedensellik testi sonucunda ihtiyaç kredilerinden enflasyona doğru tek yönlü, ekonomik büyümeden ihtiyaç kredilerine doğru nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Ayrıca para arzından enflasyona doğru da tek yönlü ilişkinin mevcudiyeti tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kredi hacmi, ekonomik büyüme, enflasyon oranı, para arzı.