Fen lisesi öğrencilerinin kariyer karar verme güçlüklerinde genel öz yeterlik ve ebeveyn kişilik özelliklerinin rolü

Abstract

Bu araştırmanın amacı, fen lisesi öğrencilerinin genel öz yeterlikleri ve ebeveyn kişilik özelliklerinin birlikte kariyer karar verme güçlüklerini yordayıp yordamadığını incelemektir. Ayrıca bu araştırmada fen lisesi öğrencilerinin kariyer karar verme güçlüklerinin cinsiyete, sınıf düzeyine ve aile aylık gelir düzeyine göre anlamlı düzeyde farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek amaçlanmıştır. Araştırma grubu 320 (189 kız ve 131 erkek) fen lisesi öğrencisi ile onların 162 ebeveyninden oluşmaktadır. Bu araştırmada öğrencilere Kariyer Karar Verme Güçlükleri Ölçeği- Lise Formu (KKVGÖ-LF), Genel Öz Yeterlik Ölçeği (GÖYÖ), Kişisel Bilgi Formu ve ebeveynlerine Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi (SDKT) uygulanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde hiyerarşik regresyon analizi, t testi ve ANOVA kullanılmıştır. Fen lisesi öğrencilerinin GÖYÖ toplam puanları ebeveynlerinin SDKT sorumluluk alt boyutu ile birlikte KKVGÖ-LF toplam puanlarına ait varyansın %15'ini açıklamıştır. Fen lisesi öğrencilerinin GÖYÖ toplam puanları ebeveynlerinin SDKT dışadönüklük alt boyutu ile birlikte hazırlık eksikliğine ait varyansın %18'ini açıklamıştır. GÖYÖ toplam puanları fen lisesi öğrencilerinin bilgi eksikliğine ait varyansın %6'sını tek başına açıklarken, ikinci modelde etkisini yitirmiş ve SDKT yumuşakbaşlılık alt boyutu toplam puanları bilgi eksikliğine ait varyansın %12'sini açıklamıştır. Fen lisesi öğrencilerinin GÖYÖ toplam puanları tek başına güvenilir olmayan bilgileri yordamazken ikinci modelde SDKT sorumluluk alt boyutu güvenilir olmayan bilgilere ait varyansın %9'unu açıklamıştır. Fen lisesi öğrencilerinin kariyer karar verme güçlükleri cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermezken sınıf düzeyine ve aile aylık gelir düzeyine göre anlamlı olarak farklılaşmıştır.

The aim of this study is to examine wheter general self efficacy and parentel personality traits of science high school students predict their career decision making difficulties. In addition, in this study, it is aimed to examine whether the career decision making difficulties of science high school students differ significantly according to gender, grade level and family montly income level. The research group consists of 320 (189 girls and 131 boys) students of science high school and their 162 parents. In this study, Career Decision Making Difficulties Questionnaire for high school students (CDMDQ-THR), General Self-Efficacy (GSE), Adjective Based Personality Scale (ABPT) and Personal Information Form are applied to the students. Hierarchical regression analysis, t-test and ANOVA are used in the analysis of research data. The total scores of science high school students' GSE together with their parents' ABPT responsibility sub-dimension explain 15 percent of the variance in the total scores of CDMDQ-THR. The total scores of science high school students GSE together with their parents' ABPT extraversion sub-dimension explain 18 percents of the variance of lack of preparation. While the total scores of GSE alone explain 6 percent of the variance of lack of knowledge of science high school students, in the second model it losts its effect and ABPT sub-dimension total scores explains 12 percents of the variance of lack of knowledge while the total scores of science high school students' GSE alone don't predict unreliable informations, in the second model ABPT responsibility sub-dimension explains 9 percent of the variance of unreliable informations. While the career decision-making difficulties of science high school students doesn't differ significantly according to gender, according to class level and family montly income level.